fizika
Çfarë kuptojmë me një "pikë materiale" në kinematikë?
Një trup, përmasat e të cilit janë shumë të vogla në krahasim me distancat që përshkon.
Si shënohen madhësitë fizike vektoriale në tekst?
Me shkrim të theksuar (bold).
Për cilat lëvizje janë të vlefshme Ligjet e Njutonit?
Për lëvizjen e trupave makroskopikë me shpejtësi shumë të vogla se shpejtësia e dritës.
Çfarë karakterizon fjala angleze "velocity"?
Shpejtësinë si madhësi vektoriale (vlerën, drejtimin dhe kahun e saj).
Cilat koncepte do të trajtohen fillimisht në kinematikën e një trupi?
Koncepte të kinematikës së një trupi, të cilin do ta konsiderojmë si një pikë materiale.
Çfarë përfaqëson Δs në formulën e shpejtësisë mesatare?
Largësinë e përshkuar.
Cila është formula për vlerën numerike mesatare të shpejtësisë?
v̄ = Δs / Δt.
Cili term përdoret për një madhësi fizike që ka vlerë, drejtim dhe kah?
Madhësi vektoriale.
Çfarë karakterizon fjala angleze "speed"?
Shpejtësinë si madhësi skalare (vetëm vlerën e saj).
Si bëhet dallimi në shqip midis "speed" dhe "velocity"?
Duke përdorur termat: vlera numerike e shpejtësisë dhe shpejtësia vektoriale.
Cila mekanikë është e vlefshme për lëvizjen e trupave makroskopikë?
Mekanika klasike.
Ligjet e Njutonit janë të vlefshme kur trupat lëvizin shumë më ngadalë se çfarë?
Shpejtësia e dritës.
Çfarë trajtohet shkurtimisht në Kapitullin 1?
Bazat e mekanikës klasike dhe ligjet e Njutonit.
Cila degë e mekanikës studion lëvizjen e objekteve me shpejtësi shumë të mëdha?
Mekanika relativiste.
Nga çfarë përbëhen trupat makroskopikë sipas tekstit?
Një numër i madh atomesh ose molekulash.
Cilat janë dy fjalët angleze që përdoren për të karakterizuar shpejtësinë?
"speed" dhe "velocity".
Cili është një shembull i objektit mikroskopik të përmendur në tekst?
Elektroni.
Si konsiderohen trupat makroskopikë në këtë kontekst?
Të përbërë nga një numër i madh atomesh ose molekulash.
Çfarë përfaqëson Δt në formulën e shpejtësisë mesatare?
Intervalin kohor.
Cili term përdoret për një madhësi fizike që ka vetëm vlerë numerike?
Madhësi skalare.
Cili është dallimi kryesor midis "speed" dhe "velocity" në anglisht?
"Speed" është skalare, ndërsa "velocity" është vektoriale.
Si përkthehen fjalët angleze "speed" dhe "velocity" në shqip?
Shpejtësi.
Ku trajtohen gjerësisht konceptet e kinematikës së një trupi?
Në Fizikën e shkollës së mesme.
Cila degë e mekanikës studion lëvizjen e objekteve mikroskopike si elektronet?
Mekanika kuantike.
Çfarë është "shpejtësia" në kuptimin e përgjithshëm shqip?
Një term që përfshin si "speed" ashtu edhe "velocity" angleze.
Çfarë nënkupton Δt → 0 në kontekstin e shpejtësisë së çastit?
Një interval kohor pafundësisht i vogël.
Si përkufizohet madhësia e shpejtësisë së çastit?
|v| = lim (Δt→0) (Δs / Δt)
Çfarë konsiderohen të jenë koordinatat x, y, z për lëvizjen e çfarëdoshme të trupit?
Funksione të kohës.
Si ndryshon ndryshimi midis vlerës numerike të shpejtësisë mesatare dhe shpejtësisë vektoriale mesatare kur Δt zvogëlohet?
Bëhet gjithnjë e më i vogël.
Cila është formula për shpejtësinë vektoriale mesatare?
v̄ = Δr / Δt
Cili është drejtimi i vektorit të shpejtësisë së çastit për një trajektore të lakuar?
Tangjent me trajektoren.
Çfarë përfaqëson vektori i shpejtësisë së çastit në lidhje me rrezen vektoriale?
Derivatin e rrezes vektoriale.
Si merret shpejtësia vektoriale e çastit nga shpejtësia vektoriale mesatare?
Duke marrë limitin kur intervali kohor shkon në zero.
Çfarë përshkruan shpejtësia vektoriale mesatare?
Raportin e vektorit të zhvendosjes me intervalin kohor.
Nëse madhësia e vektorit të zhvendosjes Δr është 6 km dhe intervali kohor Δt është 1 orë, cila është madhësia e shpejtësisë vektoriale mesatare?
6 km/h.
Si është drejtimi i vektorit të shpejtësisë v në çdo pikë të trajektores?
Tangjent me trajektoren.
Çfarë përfaqëson ds/dt?
Madhësinë e shpejtësisë së çastit.
Çfarë përfaqësojnë i, j, k në ekuacionin e rrezes vektoriale?
Vektorët njësi të boshteve.
Çfarë përfaqëson vektori Δr?
Vektori i zhvendosjes.
Çfarë janë x, y dhe z në shprehjen r = x·i + y·j + z·k?
Koordinatat e trupit.
Çfarë nevojitet për të përcaktuar pozicionin e një trupi në një sistem koordinativ?
Një sistem koordinativ dhe një rreze vektori.
Nëse një trup ndodhet në pikën P në çastin fillestar dhe në pikën P' pas një fare kohe, cili vektor lidh P me P'?
Vektori i zhvendosjes.
Kur x, y, z janë funksione të kohës, çfarë përfaqësojnë ato?
Koordinatat e pozicionit të trupit.
Çfarë nënkupton dr/dt?
Shpejtësinë vektoriale të çastit.
Çfarë ndodh me ndryshimin midis gjatësisë së harkut Δs dhe gjatësisë së vektorit Δr kur intervali kohor Δt zvogëlohet?
Bëhet gjithnjë e më i vogël.
Për një trajektore të lakuar, si ndryshon drejtimi i shpejtësisë së çastit?
Ndryshon vazhdimisht.
Si përkufizohet shpejtësia vektoriale e çastit matematikisht?
v = lim (Δt→0) (Δr / Δt)
Si shprehet shpejtësia e çastit duke përdorur derivatet e koordinatave?
v = (dx/dt)·i + (dy/dt)·j + (dz/dt)·k
Në shprehjen r = x·i + y·j + z·k, çfarë janë i, j, k?
Vektorët njësi të boshteve koordinative.
Cilat janë përbërësit e rrezes vektoriale r?
Koordinatat x, y, z.