economie begrippen H2, M8
autonome consumptie
uitgaven aan de eerste levensbehoeften die altijd gedaan moeten worden. verandering betekent verandering VAN de bestedingslijn
begrotingsbeleid
economisch beleid van de overheid door veranderingen van overheidsbestedingen en belastingen
belastinglek
deel van de overheidsbestedingen dat via de belastingen terug lekt naar de overheid
bestedingen
overheidsbestedingen plus bestedingen van gezinshuishoudens plus investeringen
bestedingslijn
bestedingen afgezet tegen het inkomen
consumptiequote
deel van het besteedbaar inkomen dat wordt geconsumeerd als percentage van besteedbaar inkomen, hoe hoger, hoe steiler de bestedingslijn
effectieve ondergrens
ondergrens van de nominale rente
effectieve vraag
bestedingen
GA-lijn
(het positieve) verband tussen de inflatie en het geaggregeerde aanbod. Hogere inflatie dan verwacht -> hoog aanbod, lagere inflatie dan verwacht -> laag aanbod
geaggregeerd aanbod
aanbod van de gehele economie, op de lange termijn het aanbod van het langetermijngroeipad (=potentiële productie)
inverdieneffect
het gegeven dat extra bestedingen van de overheid via de belastinginkomsten voor een deel worden terugverdiend
IS-lijn
dalende lijn met alle mogelijke rente-inkomen-combinaties waarbij de goederenmarkt in evenwicht is. hogere rente -> investeringen en consumptie nemen af, inkomen daalt. verandering rente -> verandering LANGS de IS-lijn
Keynesiaans kruis
diagram van algemeen evenwicht (inkomen en bestedingen) op de goederenmarkt bij een gegeven rente en inflatie
MB-lijn
horizontale lijn van de reële rente bij ieder inkomen. inkomen verandert, inflatie niet -> verandering LANGS de MB-lijn. rente wordt aangepast -> verandering VAN de MB-lijn
monetair beleid
economisch beleid van de centrale bank door veranderingen van de rente, wisselkoers en maatschappelijke geldhoeveelheid
multiplier
verandering van het inkomen als fractie van de verandering van de overheidsbestedingen. wordt gebruikt om de mate waarin overheidsbestedingen het inkomen beïnvloeden te meten. groter dan 1 is het gevolg van een kettingreactie die door overheidsbestedingen in gang is gezet
naïeve inflatieverwachting
de voorspelde inflatie is gelijk aan de huidige inflatie
rentebesluit
besluit van de centrale bank over de hoogte van de nominale rente
renteregel
beslisregel die bepaalt hoe de rente verandert bij een verandering van de verwachte inflatie. niet afhankelijk van het inkomen. hieruit volgt de MB-lijn.
spaarlek
deel van het besteedbaar inkomen dat via de besparingen niet wordt geconsumeerd, waardoor een deel van de bestedingen geen extra bestedingen kunnen aanjagen
spaarquote
deel van het besteedbaar inkomen dat wordt gespaard als percentage van het besteedbaar inkomen
uitverdieneffect
het gegeven dat bezuinigingen van de overheid minder opleveren door de bijbehorende daling van de belastingopbrengst en de mogelijke vergroting van de uitgaven aan sociale uitkeringen